سه شنبه , ۲۶ تیر ۱۳۹۷

مقدمه

آموختم که گاهی،
همه‌ی آن چیزی که انسان نیاز دارد،
دستی برای گرفتن و قلبی برای درک شدن است…

نوع انسان فطرتاً موجودی اجتماعی است و تداوم حیات او تنها در ارتباط با جامعه ممکن و میسّر است. در واقع آدمیان برای دستیابی به منابع و مقتضیاتی که تضمین‌کننده‌ی زیست و تامین‌کننده‌ی نیازهای طبیعی آنان است، ناگزیرند که در گروه‌های بزرگ گرد هم آیند و براساس ساز و کاری مناسب و با پذیرش هنجارها و ارزش‌هایی خاص، سازمانی را پدید آورند که ما آن را جامعه می‌نامیم. البته افراد انسانی، ضمن رعایت مناسبات اجتماعی، خود مسئول و متعهد تامین معاش خویش و وابستگانشان هستند، امّا تامین برخی نیازهای عمومی و حمایت از افراد کم توانی که خود از عهده‌ی گذران زندگی خویش بر نمی‌آیند، بر عهدهِ‌ی کارگزاران حکومتی و سرکردگان جوامع است.

گرچه حکومت‌ها در بسیاری از موارد سبب توسعه‌ی جامعه و عامل بسیاری از خدمات عمومی بوده‌اند، امّا از گذشته تاکنون، پاره‌ای از وظایف آن‌ها به کلّی مغفول مانده یا به اندازه‌ی کافی ادا نشده است. از این‌رو چه بسا نیازهای عمومی افراد جامعه که تامین نگردیده و چه بسیار انسان‌های ناتوان که ازحمایت‌های لازم، محروم و در تنگنای دشواریهای سهمگین گرفتار مانده‌اند.

چنین تصویری انسان‌های پاک نهاد را برای پر کردن خلاها و جبران کاستی‌ها به حرکت در‌آورده و به انجام رفتاری فردی و جمعی واداشته است. این مردمان شریف به همراه اقدامات عملی، برای این گونه حرکت‌ها، فرهنگ‌سازی نموده و آن را به صورت یک هنجار نیک و ارزش والا شکل داده‌اند و تحت عنوان کار خیر و به صورت یک سنّت پایدار، رایج و متداول ساخته‌اند.

مذاهب و ادیان که عمدتاً ارشاد و هدایت جوامع را بر عهده داشته‌اند، همگی سنّت کار خیر را با تاکید فراوان ستوده و پیروان خود را به انجام آن دعوت کرده‌اند. این گونه آموزه‌های دینی به ویژه در ادیان و مذاهب کهن، مانند ادیان زردتشتی و کلیمی و مذاهبی چون آشوری و ارمنی دیده می‌شود. لیکن دیانت انسان ساز اسلام با تاکید فراوان بر مسئولیت انسان، مومنان را به داشتن تعهّد اصولی نسبت به همه‌ی اعمال و رفتارشان ملزم کرده و ایشان را به عمل خیر در تمامی جنبه‌های حیات دعوت نموده است. ائمه‌ی اطهار (علیهم السلام) نیز با ارائه‌ی الگوهای ممتاز و بیان تعالیم پر مغز، بهترین آموزه‌ها را برای انجام کار خیر به پیروان خویش عرضه داشته‌اند. علاوه بر آن وجود سنّت وقف دردیانت اسلام یکی از زمینه‌های مثبت برای امور خیر و کارهای عام‌المنفعه است.

خوشبختانه در جامعه‌ی سرشار از معنویت ایران و در میان مردمان شریف و پاک نهاد این مرز و بوم، هنوز پایبندی به ارزش‌های دینی و خصلت‌های انسانی، چندان هست که خیّرین با عشق و اشتیاق از مبالغی کوچک که در حد توان کم‌مایگان است تا وجوه کلان و ابنیه و کالاهای پربها که در خور توانمندان است، برای رفع نیاز دیگران نثار می‌کنند.

اگر در طول ده سال گذشته مجتمع آموزشی نیکوکاری توان‌یابان مشهد توانسته است بدون بهر‌ه‌گیری از اعتبارات دولتی، برای صدها معلول جسمی – حرکتی راهگشا باشد و آنان را با عنوان توان‌یاب به سوی عرصه‌های نشاط و پویایی رهنمون گردد، همه به همّت خیّرین گرانقدری بوده است که با کرامت‌های عاشقانه و حمایت‌های مخلصانه، پایداری و کار‌آمدی این مجتمع را تضمین کرده‌اند. چنان بود و در آینده نیز چنین باد.

*******  کار خیر سنت دیرین انسانی با پشتوانه های سترگ ایمانی